Actief luisteren
Wat is actief luisteren?
Mensen luisteren naar anderen, maar horen lang niet altijd wat er nu precies gezegd wordt. Dat komt doordat gedachten in het hoofd rondspoken, meningen al gevormd worden en mensen door allerlei anderen zaken snel worden afgeleid. Om één en al oor te zijn is een moeilijke opgave voor menigeen. Oefening baart echter kunst en actief luisteren is zeker te leren. Actief luisteren is een fundamenteel onderdeel van interpersoonlijke communicatievaardigheden. Het is een actief proces waarbij een bewuste beslissing wordt genomen om naar een ander te luisteren en te begrijpen wat er gezegd wordt.
Luisterbarrières
Actief luisteren is een vaardigheid die tijd en geduld kost om goed te ontwikkelen. Het houdt in dat de luisteraar zich volledig concentreert op wat er door een ander gezegd wordt, zonder zichzelf te laten afleiden. Vaak komen luisteraars in de verleiding om een stilte te willen opvullen door meteen vragen te stellen, de eigen mening te ventileren of met een soortgelijk verhaal op de proppen te komen. Veel mensen hebben bovendien de neiging om met advies te komen, zonder de ander uit te laten praten.
Naast deze luisterbarrières is afleiding de grootste boosdoener, waardoor het niet altijd lukt om actief te luisteren. Denk aan gedachten die continu opkomen, de neiging op de smartphone te kijken, naar gesprekken van anderen te luisteren en om zich heen te kijken. Actief luisteren houdt in dat de spreker voldoende tijd en ruimte krijgt om zijn gedachten, gevoelens en meningen te ventileren en zichzelf goed te verwoorden.
Gesprekstechniek
De actieve luistermethode kan worden ingezet om interpersoonlijke communicatie tussen medewerkers te verbeteren. De luisteraar zet z’n eigen emotie aan de kant, stelt gericht vragen en vat tussendoor kort samen. Dit parafraseren is een gesprekstechniek met als doel om de spreker te laten weten dat wat hij vertelt, begrepen is. Ook voorkomt het voortijdig oordelen van de luisteraar of het vasthouden aan de eigen mening.
De klassieke LSD-techniek, die staat voor luisteren, samenvatten en doorvragen, kan hier goed bij helpen. Door als luisteraar op het juiste moment te reageren, zal de spreker zich op zijn gemak voelen en daardoor makkelijker, opener en eerlijker communiceren. Hij zal aangemoedigd worden door te gaan met praten en meer te vertellen. Actief luisteren vraagt geduld, pauzes en/of korte momenten van stilte en niet door de spreker heen te praten. Een actieve luisteraar moet ervoor zorgen neutraal te blijven en niet direct te oordelen.