Hoe signaleer ik stressoren en energizers?
De mens als batterij
De consultants bij ArboNed gebruiken voor het inschatten van een goede balans het Job Demands-Resources model (JD-R model). Het idee van het model is dat het werk bepaalde eisen stelt die energie kosten (job demands, of: stressoren), maar dat mensen juist ook energie krijgen van hun werk (job resources, of: energiebronnen). Door met het JD-R model naar werk te kijken, kun je de mens zien als een batterij die soms leegloopt (door de stressoren die veel inspanning vergen) en weer oplaadt (bijvoorbeeld door de energiebronnen, de positieve aspecten van het werk).
Drukke baan = stress?
Werkgevers vinden het soms moeilijk om te begrijpen waar de ervaren werkstress vandaan komt. “Mijn werknemer heeft helemaal geen drukke baan”, klinkt het regelmatig. Vaak wordt de gestreste werknemer vergeleken met de werkgever of leidinggevende en diens functie-eisen en mate van verantwoordelijkheid. Maar stress ervaren heeft met meer te maken dan de functieomschrijving. Hoe hoog legt iemand de lat, hoeveel plezier haalt hij uit zijn werk? En het gaat om meer dan de eisen die de baan stelt aan de werknemer. Het draait om het versterken van energiebronnen. Waar halen uw mensen hun balans en werkplezier vandaan? Wat zijn hun sterke punten en waar ligt hun kracht?
Stress door privé-omstandigheden
Er kunnen zich ook gebeurtenissen in de privésfeer voordoen die voor stress zorgen. Bijvoorbeeld ziekte en/of overlijden van dierbaren, een scheiding, verhuizing, of zwangerschap en geboorte, problemen in de opvoeding, financiële problemen, trouwen of ontslag.
Het wordt een uitputtingsproces als de energiebronnen en stressoren te lang in disbalans zijn. Mensen met bepaalde persoonlijke kenmerken en overtuigingen zijn gevoeliger voor het ontwikkelen van stressgerelateerde klachten en burn-out. Vaak wordt iemand die snel piekert, weinig zelfvertrouwen heeft en een passieve manier heeft van probleem oplossen in verband gebracht met stress. Of iemand die heel perfectionistisch is en de lat heel hoog legt. Extraverten lijken juist minder risico te lopen op stressklachten en burn-out.
